متعارف از مثل چنين تعبيرى در لسان اخبار ، ارادهء طهارت است كه اثر وضوء مىباشد و اين از قبيل اطلاق سبب و ارادهء مسبّب است . و ابتداى خود روايت يعنى عبارت ( الرجل ينام و هو على وضوء ) بر اين نكته اشعار دارد . پس آنچه از عبارت ( فانه على يقين من وضوئه ) متبادر و ظاهر است اين است كه اگر رافعى براى طهارت پديد نيايد ، او همچنان يقين به طهارت مستمرّه دارد . و شكى كه هست اين است كه آيا اين طهارت مرتفع شده يا نه ؟ و اين بخاطر شك در وجود رافع است . پس متعلّق يقين همان متعلّق شك است ، و لذا اين روايت از قاعدهء مقتضى و مانع ، بسيار بعيد است . ( مناقشهء سوّم ) همان مناقشه‌اى است كه شيخ انصارى ( ره ) نسبت به همهء اخبار عام مطرح نموده است ، يعنى اخبارى كه بوسيلهء آنها بنحو كلى بر حجيّت مطلق استصحاب استدلال شده است . شيخ ( ره ) با اين مناقشه ، نتيجه گرفته است كه اين اخبار مختص شك در رافع بوده ، و استصحاب فقط در همين مورد ، حجت است . شيخ مىفرمايد : « آنچه در بين متأخرين معروف است اين است كه با اين روايت بر حجيت استصحاب در همهء موارد استدلال مىكنند ، ولى در اين سخن جاى تأمل و اشكال است و باب اشكال را محقق خوانسارى در شرح دروس ، گشوده است » . و ان‌شاءالله به زودى در پايان اخبار ، تبيين اين مناقشه و نقد و بررسى آن خواهد آمد . 2 - روايت صحيحهء دوم از زرارة اين روايت نيز همچون روايت قبلى ، مضمره است ( يعنى شخص امام عليه السّلام معلوم نيست ) . « زراره مىگويد : به امام ( ع ) گفتم : گاهى خون تازه يا غير تازه يا قطره‌اى منى به لباسم اصابت مىكند و من محل اصابت را مشخص مىكنم تا با آب آن را تطهير كنم ، امّا موقع نماز فرامىرسد و من فراموش مىكنم كه به لباسم نجاستى اصابت كرده و همان‌طور نماز مىخوانم و پس از نماز يادم مىآيد ؟ ( حال چه بايد بكنم ؟ ) حضرت فرمود : نماز را اعاده مىكنى و لباس را مىشويى . عرض كردم : اگر محل اصابت را نديده باشم ولى بدانم كه يقينا نجاست به لباس اصابت نموده و جستجو كنم و آن را نيابم ، امّا وقتى نماز را بجا آوردم محل نجاست را بيابم ؟ ( حكم چيست ؟ ) فرمود : آن را تطهير و نماز را اعاده مىكنى . عرض كردم : اگر گمان به اصابت نجاست داشته باشم ولى يقين نداشته باشم و لباس را نگاه كنم و اثرى در آن نيابم و سپس با آن نماز بخوانم و پس از نماز محل نجس را در لباس بيابم ؟ ( حكم چيست ؟ ) حضرت فرمود : لباس را آب مىكشى ولى نماز را اعاده نمىكنى . عرض كردم : چرا نماز اعاده لازم ندارد ؟ فرمود : چون شما يقين به طهارت داشته‌اى و سپس شك كرده‌اى . و شما نبايستى هرگز يقين را با شك نقض كنى . عرض كردم : اگر بدانم كه نجاست قطعا به لباس اصابت نموده ولى محل اصابت را ندانم ،